Wirek dziś
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
Wirek wczoraj
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
Materiały
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
O projekcie
darmowy hosting obrazków

darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
Pogoda
Księga gości

 

Nawigacja
Szukaj
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych użytkowników: 461
Najnowszy Użytkownik: PoBosor
Menu podręczne

Historia Wirku Wybitne postacie Zabytki Wirku Informator podręczny

 

Historia
Historia Wirku




Wirek - Kalendarium dziejów



Koniec XVI w. – założenie osady Nowa Wieś (łac. Villa Nova) na terenie wsi Kochłowice nad rzeką Kochłówką.
1603 – pojawienie się w źródłach informacji o Nowej Wsi: urbarz ziemi bytomskiej wspomnian o niej jako o wsi nowopowstałej przed dzeiwięciu laty (czyli około 1594 r.)
1802 – założenie kopalni węgla kamiennego "Gottessegen" (Błogosławieństwo Boże).
1802 – budowa sztolni odwadniającej Łazarz (niem. Lazarus-Erbstollen) o długości 1320 m. Od 1838 r. miała prawa sztolni dziedzicznej.
1805 – założenie huty żelaza "Antonienhütte" (Antonia). Działała do lat 90. tego samego wieku. Stała nad potokiem nazywanym jako Struga na wysokości gdzie przecina on ulicę Katowicką.
1812 – założenie huty cynku "Hugo". Funkcjonowała do 1932. Stała w miejscu obecnych nieużytków między ulicami Katowicką i Nowary (na zachód od pawilonu Kaufland).
I połowa XIX w. – wraz z powstaniem na północ od Nowej Wsi huty oraz kopalni zaczęła kształtować się nowa osada robotnicza, nazwana początkowo Antonienhütte, a później Wirek.
Przed 1827 – założenie hut cynku "Liebe" i "Hoffnung", połączonych później w jeden zakład "Liebe-Hoffnung" (Miłość-Nadzieja). Połączona huta funkcjonowała do 1925.
1828 – wydzielenie z Nowej Wsi gminy Wirek
1856 – założenie pierwszej szkoły w Wirku przez przekształcenie więzienia przy obecnej ulicy Tuwima.
1860 – założenie ekspedycji pocztowej. Więcej o historii poczty
1863 – założenie pierwszej szkoły w Nowej Wsi
lata 60. XIX w. – budowa kolonii robotniczej dla górników kopalni "Gottessegen" (tzw. kolonia Ficinius)
1873-1874 – budowa pierwszego kościoła (nieistniejącego) p.w. św. Wawrzyńca (stał przed wejściem do obecnej świątyni)
1875 – utworzenie linii towarowej pociągów z Chebzia
lata 70. XIX w. – budowa szybu kopalni "Gottessegen" „Aschenborn” (od nazwiska dyrektora kopalni Adolfa Aschenborna; później zmieniono imię szybu na „Andrzej”).
1891 – budowa synagogi przy ulicy Kupieckiej . Zniszczona w 1939 r. przez władze hitlerowskie.
lata 90. XIX w. – utworzenie linii tramwajowych do Bytomia i do Świętochłowic
1902 – utworzenie zajezdni tramwajowej
1902 – budowa kościoła ewangelicko-augsburskiego według projektu Felixa Henry.
1907-1909 – budowa drugiego kościoła (obecnego) p.w. św. Wawrzyńca i św. Antoniego według projektu Ludwika Schneidera.
1921plebiscyt na Górnym Śląsku. Wyniki głosowania: w Nowej Wsi za Polską 2 935 głosów i za Niemcami 1 438, w Wirku za Polską 2 634 głosy i za Niemcami 2 851.
1924 – połączenie obszaru dworskiego Wirek z gminą Nowa Wieś.
1929-30 – budowa nowego ratusza w Nowej Wsi według projektu Tadeusza Michejdy
1949 – Nowa Wieś otrzymuje prawa miejskie. zmiana nazwy gminy Nowa Wieś na Wirek.
1951 – przyłączenie Wirku do Nowego Bytomia
1959 – Wirek dzielnicą miasta Ruda Śląska, powstałego z połączenia dwóch miast: Rudy i Nowego Bytomia.
1969 – unieruchomienie szybu „Andrzej”



darmowy hosting obrazków darmowy hosting obrazków darmowy hosting obrazków darmowy hosting obrazków



Bibliografia - wybór


Historia Rudy Śląskiej:

- Jaglarz Weronika, Losa Halina, Ruda Śląska dawniej i dziś, Ruda Śląska 2003.
- Nadolski Przemysław, Ruda Śląska wczoraj, Gliwice 1997.
- Ratka Antoni, Ruda Śląska 1295-1995, Ruda Śląska 1995.
- Ruda Śląska. Zarys rozwoju miasta, red. Andrzej Szefer, Katowice 1970.
- W Pana Dworakowym rudzkim kalejdoskopie historycznym, red. Jerzy Horwat, Ruda Śląska 1994.


Historia Wirku i okolic:

- Badura Anna, Społeczność parafii kochłowickiej od schyłku XVII do początku XIX wieku, praca doktorska pod. red. A. Barciaka, Katowice 2005.
- Koziołek Alojzy, Kochłowice i Kłodnica, Nowa Wieś, Bykowina, Halemba oraz Stara Kuźnica, maszynopis, Kochłowice 1945.
- Mańka Antoni, Kronika Kochłowic i okolicy, Bytom 1925.
- Musioł Ludwik, Kochłowice. Z dziejów gminy i parafii, maszynopis, 1964, s. 189.
- Noparlik Przemysław, Zmiany krajobrazu kulturowego na obszarze historycznych Kochłowic do połowy XIX wieku, mps. pracy magisterskiej pod red. Antoniego Barciaka, Uniwersytet Śląski, Katowice 2008.
- Ratka Antoni, Od osady Villa Nova do Wirku, [w:] Jesteśmy z wireckiego liceum. 1933/34-2003/2004. 70-lecie II Liceum Ogólnokształcącego im. Gustawa Morcinka, Ruda Śląska 2004.
- Szczech Bernard, Źródła do dziejów Rudy Śląskiej w drukach końca XVIII oraz pierwszej połowy XIX wieku, „Rudzki Rocznik Muzealny” 2001, s. 7-26.


Sprawy wyznaniowe:

- Aż dotąd pomagał nam Pan. Księga pamiątkowa wydana z okazji 100-lecia Parafii Ewangelicko-Augsburskiej im. Odkupiciela w Rudzie Śląskiej – Wirku, Ruda Śląska [2002].
- Brzoza F., Parafia świętego Wawrzyńca we Wirku, b.m., 1950, mps.
- Florczyk Ewa, Historia parafii św. św. Wawrzyńca i Antoniego w Wirku, praca pod kierunkiem ks. Damiana Wojtyczki,Kolegium Teologiczne Archidiecezji Katowickiej, mps., Katowice 1995.
- Koziełek Alojzy, Chronik der Antonienhütter Pfarrgemeinde (Kronika parafii w Wirku), mps., tłum. Joachim Smółka, Kochłowice 1942, ss.12. Muzeum Miejskie w Rudzie Śląskiej, brak sygn.
- Łata Paweł, Architektura i przestrzeń sakralna świątyni chrześcijańskiej na przykładzie kościoła świętych Wawrzyńca i Antoniego w Rudzie Śląskiej – Wirku, Ruda Śląska 2009.
- Zając Franciszek, Kościół pod wezwaniem świętego Wawrzyńca w Rudzie Śląskiej Wirku, [w:] Przezacny żywot świętego Wawrzyńca patrona bibliotekarzy, biedaków i innych także, z okazji roczni nadobnych wydany A.D. MMIX w mieście Ruda Śląska na Górnym Śląsku, red. Krystian Gałuszka, Ruda Śląska 2009.


Przemysł:

- Jaros Jerzy, Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich, Katowice 1972.
- Musioł Ludwik, Płuszczewski Stefan, Wykaz zakładów dawnego hutnictwa żelaza na Górnym Śląsku od XIV do połowy XIX wieku, „Studia z dziejów górnictwa i hutnictwa”, t.5, Warszawa-Wrocław 1960, s. 7-87.


Przewodniki po Wirku i okolicy:

- Dworak Jan S., Ratka Antoni, Ruda Śląska. Przewodnik, wyd. II, Ruda Śląska 1985.
- Jach Anna, Pętla nowowiejska. Od Zdeblowizny do ujścia Strugi, [w:] Ruda a zielona bis. Trasy turystyczno-edukacyjne o charakterze przyrodniczo-historycznym w Rudzie Śląskiej i okolicy, cz. 3, red. Barbara i Adam Podgórscy, Katowice 2009, s. 104-125.
- Jach Artur, Od Antoniny do Hugona. Szlakiem wireckich hut, hałd i zieleńców, [w:] Ruda a zielona bis. Trasy turystyczno-edukacyjne o charakterze przyrodniczo-historycznym w Rudzie Śląskiej i okolicy, cz. 3, red. Barbara Podgórka, Adam Podgórski, Katowice 2009, s. 74-103.


Internet:

Portal dzielnicy
Zabytki
Galeria zdjęć
Forum
Strona projektu
Forum projektu

Genius Loci zaprasza do współpracy

 

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Organizatorzy

Szkoła Podstawowa nr 8

 darmowy hosting obrazków

Partnerzy

Parafia katolicka

Parafia ewangelicka

 darmowy hosting obrazków

 darmowy hosting obrazków

Sponsorzy

 

Foto i Video
Aneta i Piotr Kilarscy
Patronat

Ankieta
Jak oceniasz stronę Wirku?

Rewelacja

Bez zastrzeżeń

Nic specjalnego

Musisz się zalogować, żeby móc głosować w tej Ankiecie.

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie