Wirek dziś
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
Wirek wczoraj
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
Materiały
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
O projekcie
darmowy hosting obrazków

darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
darmowy hosting obrazków
Pogoda
Księga gości

 

Nawigacja
Szukaj
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych użytkowników: 461
Najnowszy Użytkownik: PoBosor
Menu podręczne

Historia Wirku Wybitne postacie Zabytki Wirku Informator podręczny

 

Kościół katolicki (1909)
Kościół parafialny p.w. św. Wawrzyńca i Antoniego


1) Początki parafii i pierwszy kościół

Początki parafii św. Wawrzyńca w Rudzie Śląskiej – Wirku są dość niezwykłe. Otóż w 1855 roku założono w Wirku zakład karny, w którym jedno z pomieszczeń przeznaczono na kaplicę świętego Wawrzyńca. Więzienie znajdowało się w miejscu skrzyżowania obecnych ulic Tuwima i Katowickiej. Osadzeni w nim pracowali w okolicznych kopalniach i hutach. Według inwentarza parafii kochłowickiej, do której należały wówczas okolice Wirku, była to kaplica mieszana dla duszpasterstwa katolików i protestantów. Duszpasterzami kaplicy byli pastor oraz dojeżdżający z Kochłowic ks. Karol Dittrich.darmowy hosting obrazków

W 1866 roku więzienie zlikwidowano a budynek przeznaczono na szkołę ludową (późniejsza Szkoła Podstawowa nr 6, istniejąca do 1980 roku). W 1867 roku przy kaplicy utworzono filię parafii kochłowickiej, której pierwszym kuratusem został ks. Karol Ditrich. Po przeniesieniu do Koszęcina jego zastępcą został ks. Ernest Weinhold.

Wraz z rozwojem przemysłu w okolicy Wirku rosła liczba mieszkańców osady. Szybko dotychczasowa kaplica nie mogła pomieścić wszystkich wiernych zgromadzonych na nabożeństwach. W związku z tym ks. Weinhold zwrócił się do hrabiego Donnersmarcka o wybudowanie kościoła. Hrabia Donnersmarck zlecił zadanie postawienia kościoła budowniczemu Steinbergowi. Budowę świątyni p.w. św. Wawrzyńca rozpoczęto w 1873 roku, a jej poświęcenia dokonano już 14 grudnia 1874 r. Świątynia ta, dziś już nieistniejąca, stała przed wejściem do obecnego kościoła a jej prezbiterium znajdowało się w miejscu gdzie dziś stoi krzyż misyjny. W głównym ołtarzu umieszczony był obraz św. Wawrzyńca przeniesiony z kaplicy domu karnego. Wraz z postawieniem kościoła utworzono również samodzielną parafię, której proboszczem został ks. Ernest Weinhold.


2) Budowa obecnego kościoła

Po śmierci ks. Weinholda w 1894 roku nowym proboszczem wireckiej parafii został ks. Antoni Gutsfeld. W 1896 roku nowy proboszcz sfinansował budowę probostwa a następnego roku ukończono budowę szpitala, w którym do dziś znajduje się kaplica p.w. św. Karola Boromeusza i św. Eufemii.

Ks. Antoni Gutsfeld od objęcia parafii nosił się z zamiarem budowy nowego kościoła. Była to konieczność spowodowana ciągłym wzrostem liczby parafian (w 1906 r. - 14000 osób). W lipcu 1907 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła p.w. św. Wawrzyńca i św. Antoniego a uroczystego poświęcenia kamienia węgielnego dokonano 17 maja 1908 roku. Architektem świątyni był wrocławski architekt Ludwik Schneider, autor projektów m.in. kościoła w pobliskich Kochłowicach. Prace ziemne, murarskie i kamieniarskie wykonał mistrz murarski Neumann z Bytomia, prace blacharskie Karol Kotzold z Wirku, pokrycie posadzki Emil Nidecki z Wrocławia, prace stolarskie Berger z Wirku, szklarskie Juliusz Hoppek z Bytomia, witraże Lersch z Dusseldorfu. Natomiast ołtarze neogotyckie oraz ambonę wykonał rzeźbiarz Schreiner z Regensburga, organy Berschdorf z Nysy, a zegar wieżowy Oswald z Bytomia.

Prace ukończono w 1909 roku. Jeszcze w tym roku, 19 grudnia, miało miejsce poświęcenia nowego kościoła przez ks. dziekana Franciszka Tylla z Chorzowa. W 1918 roku świątynię konsekrował ks. biskup kardynał Bertram.


3) Architektura świątyni

Świątynia została wzniesiona jako trójnawowa bazylika w stylu neogotyckim z elementami neoromanizmu. Jako główny budulec posłużyła cegła, natomiast podmurówkę wykonano z miejscowego piaskowca. Uwagę zwraca ustawiona od południa masywna wieża wzorowana na ottoński westwerk, nakryta dachem dwuspadowym z sygnaturką. Pod wieżą znajduje się okazały portyk.




4) Kościół w latach 1922-1945

Po przejęciu Wirku przez administrację polską parafia wirecka znalazła się w nowoutworzonej diecezji katowickiej. 5 maja 1922 roku dotychczasowy proboszcz, ks. Gutsfeld, został przeniesiony do Gostynia w powiecie Prudnickim, gdzie zmarł w 1948 roku. W 2003 roku parafianie ufundowali nowy nagrobek dla swego byłego plebana. Na miejsce ks. Gutsfelda przybył 7 września 1922 roku ks. Jan Szczygłowski z Szopienic.

Dwukrotnie pomniejszano obszar parafii wireckiej. W 1935 roku część parafii została przydzielona do nowej placówki duszpasterskiej w Czarnym Lesie, a w 1937 roku do powstającej placówki p.w. św. Andrzeja Boboli w dawnej Nowej Wsi.


5) Historia wireckich dzwonów

Osobną historię wireckiego kościoła stanowią dzwony. 14 listopada 1909 roku poświęcono cztery dzwony i sygnaturkę, zakupione w firmie Emeling we Wrocławiu. Wszystkie skonfiskowano na cele wojenne w 1916 roku. Kolejne cztery dzwony nabyto w firmie Karola Szwabe z Bielska. Poświęcono je 1w 1930 roku. Także te dzwony zarekwirowano na cele zbrojeniowe w 1942 roku. Obecne dzwony zakupił ksiądz proboszcz Robert Pucher w firmie Eugeniusza Felczyńkiego w Przemyślu. Poświęcono je w 1975 roku.


6) Kościół w latach 1945-2010

W lipcu 1954 roku podczas gwałtownej burzy piorun uderzył w małą wieżę kościoła powodując znaczne straty kopuła wieży spadła na zakrystię. Następne cztery lata przyniosły wzrost prac modernizacyjnych. Odbudowano min. zniszczoną wieże, unowocześniono oświetlenie kościoła, wykonano radiofonizację. Ksiądz proboszcz Pietroszek wybudował w latach 1953/54 kotłownię i zainstalował w kościele centralne ogrzewanie.

W latach siedemdziesiątych prowadzono prace, które miały uratować świątynię przed efektem podziemnej eksploatacji węgla (szkodami górniczymi). W wyniku wstrząsów podziemnych w dniach 29 kwietnia 1972 r. i 6 maja 1973 r. powstały pęknięcia na sklepieniu i ścianie nośnej kościoła. Po interwencji kurii, kopalnia "Pokój" rozpoczęła w 1974 r. wykonywanie zabezpieczeń, polegających na zabudowaniu zadaszenia osadzonego na drewnianych rusztowaniach, oraz wypełnieniu pęknięć żywicami epoksydowymi. W 1976 roku wykonano wokół kościoła żelbetowy pierścień wzmacniający fundamenty.

Od 26 sierpnia 1989 roku proboszczem parafii wireckiej jest ks. Franciszek Zając. Z jego inicjatywy wymieniono w 1995 roku wszystkie ławki, założono nowe oświetlenie i żyrandole, wymieniono posadzkę w kościele, wybudowano nowy dom katechetyczny oraz nowe probostwo. W ostatnich latach przeprowadzono generalny remont całego kościoła: wymieniono pokrycie dachu, przeprowadzono klejenie pękniętych ścian, uzupełniono tynki i wymalowano cały kościół. Wszystkie prace remontowe udało się przeprowadzić przed uroczystością 90-lecia poświęcenia kościoła i 125-lecia erygowania parafii.



Opracował: Artur Wybierała (klasa Va)






Źródła informacji

Opracowania:
- Brzoza F., Parafia świętego Wawrzyńca we Wirku, b.m., 1950, mps.
- Florczyk Ewa, Historia parafii św. św. Wawrzyńca i Antoniego w Wirku, praca pod kierunkiem ks. Damiana Wojtyczki,Kolegium Teologiczne Archidiecezji Katowickiej, mps., Katowice 1995.
- Koziełek Alojzy, Chronik der Antonienhütter Pfarrgemeinde (Kronika parafii w Wirku), mps., tłum. Joachim Smółka, Kochłowice 1942, ss.12. Muzeum Miejskie w Rudzie Śląskiej, brak sygn.
- Łata Paweł, Architektura i przestrzeń sakralna świątyni chrześcijańskiej na przykładzie kościoła świętych Wawrzyńca i Antoniego w Rudzie Śląskiej – Wirku, Ruda Śląska 2009.
- Sztuka sakralna Rudy Śląskiej, red. Barbara Szczypka-Gwiazda, Michał Lubina, Ruda Śląska 2005.
- Zając Franciszek, Gałuszka Krystian, Kościół pod wezwaniem świętego Wawrzyńca w Rudzie Śląskiej Wirku, [w:] Przezacny żywot świętego Wawrzyńca patrona bibliotekarzy, biedaków i innych także, z okazji roczni nadobnych wydany A.D. MMIX w mieście Ruda Śląska na Górnym Śląsku, red. Krystian Gałuszka, Ruda Śląska 2009, s. 63-67.


Internet:
- strona parafii p.w. św. Wawrzyńca
- Wikipedia. Wolna Encyklopedia

Pozostałe źródła:
- rozmowa z księdzem Piotrem Kamińskim
Genius Loci zaprasza do współpracy

 

Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
Organizatorzy

Szkoła Podstawowa nr 8

 darmowy hosting obrazków

Partnerzy

Parafia katolicka

Parafia ewangelicka

 darmowy hosting obrazków

 darmowy hosting obrazków

Sponsorzy

 

Foto i Video
Aneta i Piotr Kilarscy
Patronat

Ankieta
Jak oceniasz stronę Wirku?

Rewelacja

Bez zastrzeżeń

Nic specjalnego

Musisz się zalogować, żeby móc głosować w tej Ankiecie.

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie